Stillie se Kroeg op die Dorp

Stillie se kroeg het nie ure nie.

Mense wat nuut in die dorp is of vakansiegangers, ook genoem “inkommers” vra baie: “Wat is jou ure?”

Dan antwoord Stillie maar net: “My ure is my customers se ure.”

So is dit ook werklik. Stillie se kroeg se ure is sy customers se ure.

Herklaas is elke middag eerste daar. Net so neffens vieruur. Na sy middagslapie en voor sy skuld gevoelens hom dwing om vir homself werk uit te dink. As Herklaas homself vieruur op die stoeltjie in die linkerkantse hoek van die kroeg tuisgemaak het en Stillie, of die nuwe bar-lady, het vir hom daardie eerste brandewyntjie en coke neergesit, kan hy nog ʼn goeie uur gesels voor die regulars inkom. Hulle is gewoonlik van vyfuur af daar. Elkeen op sy gewone kroegstoel, Betyds sodat hulle die inkommers wat na ses eers begin aankom, deur kan kyk. Ondersoekend. Met hulle koppe effens afgebuig en fronse op hulle voorkoppe kyk hulle die vreemdelinge uit en laat die mense voel dat hulle eers ʼn dop of twee moet inhê voor hulle welkom sal wees. Dit neem gewoonlik ook dan net ʼn dop of twee om deel van die kroeggemeenskap, en later ook die dorpgemeenskap te voel. Veral as die vreemdeling vir die regular langs hom ook ʼn dop koop,

Herklaas se hoekstoel:

Herklaas se Hoek

Herklaas is ʼn afgetrede boer. Sy vrou het hom sowat ses jaar gelede ontslaap. “Ontslaap” is die gepaste woord wat Herklaas vir die afsterwe van sy vrou gekry het toe hy een aand vir een van die meer geletterde manne in die kroeg vertel het sy vrou is skielik dood. Die man het Herklaas geskok aangekyk en Herklaas gepas tereg gewys.

““Ontslaap” Herklaas.” Het Meneer Geartikuleer reggehelp. “Jou vrou is nie dood nie, ander mans se vrouens gaan dood maar as jy na jou eie eggenote verwys het sy jou “ontslaap.”

Herklaas het van die woord gehou. Dit was vir hom meer gepas om na sy oorle vrou as “ontslaap” te verwys.

Hier in Stillie se kroeg het Herklaas al menige gepaste woorde geleer want hier kom “geleerde” mense wat korrekte Afrikaans “besig”. Dit laat Herklaas voel of hy in ʼn ander liga is as hy so nou en dan as “gewone” inwoner in die geselskap van die “geleerde” inwoners, hier is Stillie se kroeg sit, en die “gepaste” woorde “besig”. Hy kry onmiddellik daardie meewaardige gevoel, wat hy nie by veel geleenthede kry nie, en kan die “admirasie” van die “gewone” ouens aanvoel. Dit is veral wanneer jy ʼn Engelse woord kan “ver-Afrikaans” en dit dan “besig”.

Die meeste geletterde manne is pensionarisse wat in die dorp kom aftree het. Daar is byvoorbeeld Vossie. Afgetrede skoolhoof uit die Vrystaat. Vossie het gou sy kleim in die dorp afgesteek deur met die “regte” mense te meng. Die “regte” mense is nou onder andere dominee Daan, die predikant, Hans, die munisipale bestuurder, die Dokter Frik, wat homself uit ʼn praktyk in Johannesburg uitgesuip het en toe hier kom aftree het. O ja! om nie te vergeet van die hardeware winkel se bestuurder , Kootjie, nie! Kyk daar is nou vir jou ʼn belangrike man. Stywe rug, stywe nek en stywe snor maar as die man ʼn dop in het, is niks meer styf nie.

Herklaas en die paar genoemde vriende is nie die enigste mense  op die dorp was hulle status handhaaf deur die “gepaste” Afrikaans te “besig” nie… daar is byvoorbeeld Valie, een van die baie loodgieters in die dorp. Valie, ‘n loodgieter en elektrisiën tegelyk, wat oral met sy verslete faktuurboek in die dorp stap, kan die taal “besig”. Nêrens kan Valie se kwalifikasie gesien word nie behalwe onder sy briefhoof waar na Valie se diens verwys word as “gekwalifiseerd”. Valie is miskien nie nie regtig “gekwalifiseerd” nie maar Valie kan die taal “besig”. Elke keer as ʼn kliënt ongelukkig is met Valie se diens dan “staan” Valie “terug” en verwys dan na die “onderonsie” as ʼn “vertrouensbreuk” in die “diensverhouding”. Valie se vrou kom nooit in Stillie se “establishment”, soos Stillie na die kroeg verwys, nie. Sy is wel in die dorp te sien en sal by die susterverenigingvergadering graag verwys na die “suiplappe en hoereërders” wat die arme Valie so te na kom.

Stillie self is ʼn stil man. Mense hou van Stillie omdat Stillie luister. Stillie praat nie en gee nie raad nie. Hy skud net sy kop en sug saam. Dit voel vir Stillie se kliente of Stillie so lank in die dorp is as wat die dorp oud is.

So nou en dan kom wys Stillie se vrou Ant’ Stillie haar gesig daar. Nie lank nie. Net vinnig om te kyk of Stella en Stillie hulle gedra.

Stella is die nuwe Bar-Lady. Oulike meisie met lang krullerige hare wat die vriendelike gesiggie omraam. ʼn Mens sou haar nie as mollig beskryf nie, eerder bietjie rond in die lyf. Daardie lyf waarmee sy op haar tone en met ʼn snyende hoë stemmetjie agter die kroegtoonbank uit trippel om elke regular wat by die deur inloop om die hals te val, sy moet gereeld op haar tone staan want sy is bietjie kort, en ʼn klapsoen vol op die mond te gee. Dis nou wanneer hulle vrouens of meisies nie saam is nie.

In hierdie “establishment” van Stillie hoor jy alles wat in hierdie dorp gebeur,

Totsiens tot volgende keer.

Let Wel: Plekke en name waarna verwys word is fiktief

Advertisements

Maalvleis/Dorito-gereg

Aftrede is nie net daardie geestelike en aktiwiteit verandering waarby ʼn mens moet aanpas nie. Dit is ʼn totale lewenswyse aanpassing.

Een van die aanpassings is ons kos voorbereiding.

Ons het, oor die afgelope twee en ʼn half jaar, uit die aard van ons bedrywige lewenswyse as pensionarisse, begin om ons kos voorbereidings beplanning beter te doen. Sekere goed word ingemaak en ander word berei vir vries. Ongelukkig raak ʼn mens so ʼn die tradisionele voorbereiding groef dat jy vergeet van die lekker resepte wat jy sommige aande na werk vinnig uitgedink of aangepas het.

Ons het gister ʼn resep op facebook raakgeloop wat ons gou aangepas het om by die Suid Afrikaans omstandighede en die beskikbare bestanddele in ons koskas aan te pas.

Maalvleis/Dorito-gereg:

20170824_191618

Bestanddele:

500 gr Maalvleis

150 gr Simba Dorito chips (kaas geur) – gebreek

215 gr Koo Baked Beans in tamatiesous (klein blikkie)

215 gr Koo Chakalaka Mild & Spicy (klein blikkie)

klein ui (gesnipper)

braaivleis speserye

olie om in te braai

Gerasperde cheddar kaas

Water soos nodig

Metode:

Braai die uie tot deurskynend

Braai nou die maalvleis (voeg die braaivleis speserye by die maalvleis maar wees versigtig vir te veel sout. Onthou die chips is ook souterig)

Wanneer die maalvleis lekker bruin is gooi die baked beans en chakalaka by. Meng goed en kook nog so paar minute sodat die geure goed kan meng. Gooi water by as die mengsel te dik lyk.

Skep dit nou soos volg in ʼn oondvaste bak.

ʼn laag maalvleis

ʼn laag Dotitos

ʼn laag kaas

die boonste laag moet kaas wees.

(Ons het eintlik gedink ons sal volgende keer net een laag van elk maak)

Bak in ʼn oond wat vooraf tot 180° verhit is tot die kaas goed gesmelt het.

CAPE VIDAL MET PAUL SE 4 X 4

Dit was so 1990.

Zululand se dae.

Van die ouens, veral lede van ons bestuurspan in die kantoor, het self hulle persoonlike belastingopgawes voorberei en, omdat hulle nie al die vereistes mbt byvoordelebelasting en toegewings geken het nie, moes hulle jaar na jaar inbetaal. Mettertyd het hulle agterkom dat ek redelik op hoogte en bedrewe was met die belasting en so een vir een het hulle my gevra om te help met die voltooiing van hulle opgawes.

Ek het gehelp… verniet natuurlik want, “hoe kan jy geld vra vir ʼn pêl wat sukkel?”

So het dit gekom dat Paul, die hoof van die mannekragafdeling, na ʼn paar jaar se belasting meevallertjies, besluit het dat dit tyd geword het dat hy my op een of ander wyse moet bedank vir my onbaatsugtige diens.

Een Maandagoggend vra Paul of ons die naweek besig is? Hy het vir ons, dit is nou Vroutjie-doutjie ek en die twee kinders (daardie tyd so ses en elf jaar oud), ʼn verrassing-naweek gereël. Ons moet net Vrydag na werk, met klere en kampkos vir ʼn naweek, by sy huis wees.

Baie opgewonde was ons vroeg Vrydagmiddag by Paul se huis en daar was die verrassing:

Paul het vir ons ʼn naweekkampplek by Cape Vidal bespreek. Sy splinternuwe Ford 4 x 4 bakkie was gepak met alle kamp benodighede. Tent, gasstoof, matrassies ens.

Ford bakkie

Behalwe dat dit ons gesin se eerste kampervaring sou wees, was dit my eerste geleentheid om ʼn 4 x 4 op die strand te bestuur.

Ons het so ongeveer vyfuur daardie Vrydagmiddag by Cape Vidal aangekom.

Cape Vidal sign

Dit het gereën.

Die kampplek is aangewys en ons het, in die reën, begin afpak en die tent, wat ons vir die eerste keer gesien het, begin opslaan.

cape-vidal-rest-camp

Dit was chaos!

Dit was net modder.

Ek kan (uit aard van my unieke bou) nie op my hurke sit nie en moes alles gebukkend doen of doen terwyl en plat in die modder gesit het.

Oorkant die pad het ʼn paar manne, blink gedrink, voor hulle karavaan gesit en raad skree.

Baie moeg en vuil het ons, na ure se gesukkel, uiteindelik klaar gemaak.

Ons het egter besluit ons gaan nie toelaat dat die ou hindernissie ons naweek bederf nie. Die volgende oggend is ons vroeg weg strand toe, met die 4 x 4.

Ons gesin se eerste 4 x 4 strand-rit!

cape-vidal-beach

By die hoofstrand het ek gestop en almal het uitgespring en in die branders baljaar.

Cape Vidal Strand

Na sowat ʼn uur was ons weer terug in die bakkie en reg om, strand langs, verder noord in die rigting van Mapelane se ry.

Ek het die bakkie in rat gesit en die petrol getrap. Die resultaat was ʼn gebrul van die enjin en die agterkant van die bakkie wat voel of dit sak. Ek het gevoel hoe ek koud word en my hart na aan stilstand kom. Dit was doodstil in die bakkie. Nie een het ʼn woord gesê nie maar ons het geweet wat dit beteken… die bakkie sit in die sand vas… Paul se nuwe bakkie.

Terwyl ons kon voel hoe almal op Cape Vidal se strand, selfs die raadgewers van die vorige aand, ons met medelye aanstaar, het stories van hoe voertuie teen laagwater gety in die sand vassit en dan teen hoogwater deur die see ‘gevat’ word, deur ons koppe gemaal.

Paul se nuwe bakkie. Hoe sal ek dit ooit verduidelik!

Beelde in ons gedagtes:

bakkie sit vas

Bakkie in die see

Ek het die venster afgerol om uit te kyk hoe diep die bakkie in die sand weggesak het. Bo die gedreun van die see het iemand geskree: “MAAK LOS DIE HAND-BRICK!”

Ek het die venster opgerol, die handrem laat sak, en met ʼn bloedrooi gesig het ek weggetrek en ons het noord gery.

ʼn Paar kilometer verder was daar ʼn pragtige ongerepte strand.

Cape Vidal Rotse

Daar is weer in die water baljaar en ek het op die rotse gesit en die natuur bewonder.

Na nog sowat ʼn uur se strand en see baljaar het ons vêrder gery.

Die volgende skok was toe ons weer stop.

Ek het uitgeklim en toe ek afkyk sien ek die bakke se beige-bekleedsel is pikswart waar ek gesit het. My broek was ook agter pikswart. Ek het besef dit moes van die rots, waarop ek vroeër gesit het, afkomstig gewees het. Ek het die sitplek met ʼn handdoek probeer afvee maar geen sukses nie.

Ek het onmiddellik almal terug in die bakkie geboender en, met ʼn handdoek op die sitplek om verdere gemors te voorkom, terug gery kamp toe.

Daar aangekom het ek met Sunlight Liquid, wat al beskikbare skoonmaakmiddel was, probeer om die sitplek skoon te maak maar dit het niks uitgerig nie. Ons het St Lucia toe gejaag. Sowat dertig kilometer, daardie tyd grondpad. Daar het ons Handy Andy gekoop. Dit is vroutjie-doutjie se staatmaker-skoonmaakmiddel. Sommer voor die winkel het ek met die Handy Andy probeer om die sitplek skoon te kry. Sonder veel meer sukses.

Ons is toe terug Cape Vidal toe waar ons alles, wat in ure afgepak en opgeslaan was, in ʼn rekord tyd afgeslaan en opgepak het en ons is terug Empangeni toe.

By die huis in Empangeni het ek met ʼn matskoonmaakmiddel en olieverwyderaar die sitplek skoon gekry.

Vroutjie-doutjie en ek het die bakkie baie skoon gewas, vir Paul ʼn goeie bottel wyn gaan koop, sy bakkie vir hom terug geneem en vir hom gesê dankie… maar nee dankie.

Later het ons uitgevind dat die swart olierigheid wat op die rotse is, afkomstig is van die minerale wat in daardie omgewing in die seesand is en ook daar gemyn word.

“Geology: Coastal dunes are made of sand, which is the by-product of rocks weathered from inland regions.It is from here that the minerals ilmenite, rutile and zirconoriginate. The inland rock formations have been eroded by rain and wind and washed into the rivers that eventually flow into the Indian Ocean. Once in the sea, the sand is shifted up the coast by currents and wave action. Sand on the continental shelf gets shifted around continuously between the sea-floor, beach and dunes. Wave action deposits the sand containing the heavy minerals onto the beaches and the sand is blown into dunes by the prevailing onshore winds.” (http://www.miningweekly.com/print-version/richards-bay-minerals-kwazulunatal-2007-11-30)

DIE SEAHAWK II

In 2012 besluit Vroutjie-doutjie en ek om vir ons ʼn SKIP/JAG te koop.

Die motivering is wyd:

  • Ons het nie meer kinders in die huis nie en ons niks keer ons om aan boord te gaan en vir ʼn dag of ʼn naweek te seil nie.
  • Ek wou nog altyd meer tyd aan hengel spandeer en dit sou ideaal wees ons sommer van ons skip (jag) af te hengel
  • In die stad is daar “min” afleiding vir avonturiers,
  • In ons omgewing, Gauteng, is daar baie mere en as ons skip klein genoeg was sou ons op enige van die mere kon seil.

Ons stel toe ʼn paar vereistes:

  • Omdat ons in ʼn meenthuiskompleks gebly het, was dit moeilik om in ons tuin, wat een en ʼn half meter aan alle kante van die grensmuur af was, kaal te tan. Die skip se dek sou die ideale opsie wees. Ons het ook nie ʼn grasperk gehad nie… slegs plaveisel.

Spasie in die tuin:

Vereistes vir ons skip/jag:

  • Die jag moet klein en hanteerbaar wees maar terselfdertyd genoeg dek-spasie hê vir twee mense om gemaklik op te beweeg.
  • Dit moet kompak wees sodat dit nie te veel spasie by ons meenthuis opneem nie.
  • Dit moet lig weer sodat Vroutjie-doutjie dit maklik kan hanteer.

By een van ons sport verskaffers, Sportman’s Warehouse,  kry ons toe net wat ons soek – Die SEAHAWK II:

Genoeg spasie, Voutjie-doutjie kan die maklik hanteer (oppomp, afblaas, dra ens.). wat meer wil ʼn mens hê?

Seahawk II

Ons vaar toe ʼn paar keer op die wye waters van die Gautengse mere… twee keer om presies te wees.

Die tweede keer was die opwindendste!

Ons vaar op Roodeplaatdam:

Roodeplaatdam

Ons het die Seahawk II opgepomp, ons toerusting gelaai en, met ons veiligheidsbaadjies aan, die grote dam ingevaar. Diep in die dam in sodat ons nie die hengelaars moet pla nie.

Na sowat vyf minute se vaar teen die ongelooflike spoed van .007 knope per dag, hoor ons ʼn geweldige geskree van die wal af.

Op die kant staan daar ʼn man, visstok in die een hand en al waaiende met die ander hand en skree! Ons dink eers hy ken ons van iewers af maar uit die histeriese desperate toonhoogte lei ons toe af iets ontstel hom. Ek dink toe dat jy een of ander seedraak naby ons gewaar, dat ons in lewensgevaar verkeer, en die man ons waarsku. Ek het die water om ons bestudeer maar kon geen draak sien nie!  Vroutjie-doutjie, wie se gehoor baie beter as myne is hoor toe dat die man, ten spyte van vele byvoeglike naamwoorde, aan ons probeer verduidelik dat ons jag se skroef sy lyn opbondel!

Ek het die motor onmiddellik afgeskakel en Vroutjie-doutjie en ek het kant toe begin roei.

Ons het ook daardie dag uitgevind dat van die min dinge wat ons twee nie saam kan doen nie, is roei. Eers beweeg ons agter toe en toe vorentoe en toe al in die rondte.

Ten einde raad het die hengelaar ons maar begin inkatrol. Sowat tien meter van die kant af het hy, onvriendelik, die water ingestorm en sy vislyn van die motor se skroef afgewen.

Ons het dadelik terug gevaar jeti toe en besluit dat om met ʼn skip te vaar nie vir ons is nie.

Dit was tot met die laaste kuier van seuna hier by ons by die see.

Ons het, vandat ons see toe getrek het, gewonder of die bootjie nie lekker op die rivier sal vaar nie. Daar is min aktiwiteit in die rivier en tot by die riviermond is dit redelik vlak. Die rivierwater lyk ook baie kalm.

Seuna en ek het besluit ons gaan die rivier met ons jag aandurf.

Die begin van die vaart was heel skaflik. Dit was so met die draai van die gety en die motor het die boot teen ʼn heel skaflike poed aangedryf.

Seuna aan die stuur van die Seahawk II en ons het so nou en dan geanker om ʼn lyntjie nat te maak.

Louisjan Seahawk II

Die terugvaart jeti toe was egter nie so gemaklik nie!

Dit was sowat ʼn kilometer terug jeti toe en ons het die terugvaart aangepak met seuna aan die stuur. Hy het na sowat vyf minute droogweg opgemerk dat ons nie eintlik vorentoe beweeg nie… inteendeel, dit het gelyk asof ons agtertoe beweeg. Die afleiding wat ons, uit ons beperkte seevaart kennis gemaak het, was dat die stroom te sterk was vir die Seahawk II se motor.

Ons het probeer roei maar die resultate was dieselfde as toe Vroutjie-doutjie probeer roei het. Omdat die enigste gemeenskaplike deler in die roeipogings ekself was, aanvaar ek heimlik dat ek die oorsaak van die roei probleem moet wees. Behalwe vir ons koördinasie probleem was die water, as gevolg van die gety, so laag dat die bodem van ons skip teen die sandbanke vasgesteek het.

Ten einde raad het seuna uitgeklim en die boot sowat ʼn kilometer vêr, tot by die jeti, gesleep. Teen die stroom.

En nou liewe vriende is my skip, die SEAHAWK II, netjies opgevou en in sy sak, in die wendy-huis gebêre. Ons moet dit sien aan ʼn aandenking van ons skeepvaart ondervindinge!